CHUYÊN ĐỀ: VẬN DỤNG MỘT SỐ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG MÔN NGỮ VĂN

Tháng Một 10, 2019 9:37 chiều

CHUYÊN ĐỀ:

VẬN DỤNG MỘT SỐ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC

TRONG MÔN NGỮ VĂN

 

  1. Lí do thực hiện chuyên đề:

Văn học là một môn học đặc thù bởi tính nghệ thuật và tính khoa học của nó. Ngoài việc cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản như các môn học khác, môn học ngữ văn còn tác động đến tư tưởng, tình cảm, đem lại niềm vui, sự hứng thú học tập cho học sinh, góp phần trực tiếp vào việc giáo dục đạo đức, nhân cách cho mỗi học sinh…Như vậy thì việc vận dụng đổi mới phương pháp dạy học và ứng dụng các kĩ thuật dạy học là vô cùng cần thiết.

Trong những năm gần đây , Bộ GD & ĐT đã triển khai và ban hành hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức- kĩ năng trong chương trình giáo dục phổ thông các môn học và đưa ra một số kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng trong dạy – học Ngữ văn ở trường THCS.Tuy nhiên, việc vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cực trong môn ngữ văn không phải là vấn đề đơn giản, nó phụ thuộc khá nhiều vào các yếu tố khách quan như cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, trình độ học sinh…Vì vậy, với giáo viên dạy môn Ngữ văn ở nhiều trường, nhiều địa phương thì các kĩ thuật dạy học tích cực vẫn là vấn đề khá mới mẻ, việc vận dụng vào thực tiễn chưa thật thường xuyên, nhiều nơi còn mang tính hình thức…Riêng với trường THCS Quảng Phương, việc ứng dựng các kĩ thuật dạy học tích cực trong môn ngữ văn còn khá khiêm tốn, một phần do trang bị của giáo viên về kĩ thuật dạy học còn hạn chế, phần vì khả năng của học sinh trong việc tham gia các hoạt động học tập chưa linh hoạt…

Từ thực tế trên, tôi mạnh dạn thực hiện chuyên đề “Vận dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy ngữ văn” .

  1. Mục đích của chuyên đề:

Việc lựa chọ chuyên đề “Vận dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy ngữ văn” nhằm đưa ra những kĩ thuật dạy học để đồng nghiệp cùng sẻ chia kinh nghiệm, hiểu biết về kĩ thuật dạy học vận dụng vào thực tiễn dạy học để nâng cao chất lượng môn ngữ văn..

III. Nội dung:

  1. Giới thiệu các kĩ thuật dạy học tích cực.
  2. Kĩ thuật động não.
  3. Kĩ thuật chia nhóm
  4. Kĩ thuật “Khăn phủ bàn”.
  5. Kĩ thuật đặt câu hỏi
  6. Kĩ thuật trình bày một phút
  7. Vận dụng các kĩ thuật dạy học trong môn Ngữ văn
  8. 1. Kĩ thuật động não.

Là sự vận dụng trí tuệ (Động não) tập thể để giả quyết một vấn đề phức tạp.

Động não là kĩ thuật trong dạy học nhằm giúp HS trong một thời gian ngắn nảy sinh được nhiều ý tưởng, nhiều giả định về một vấn đề nào đó.

Để thực hiện kĩ thuật này, GV cần đưa ra một hệ thống các thông tin làm tiền đề cho buổi thảo luận. Sau đó tiến hành theo trình tự:

– GV nêu câu hỏi, vấn đề cần được tìm hiểu trước cả lớp hoặc trước nhóm, khích lệ học sinh phát biểu và đóng góp ý kiến càng nhiều càng tốt.

– Liệt kê tất cả các ý kiến phát biểu đưc lên bảng hoặc giấy khổ to, không loại trừ một ý kiến nào, trừ trường hợp trùng lặp.

– Phân loại ý kiến.

– Làm sáng tỏ những ý kiến chưa rõ ràng và thảo luận sâu từng ý.
+ Ví  dụ:

Ứng dụng “kĩ thuật động não khi dạy bài “Chiếc lá cuối cùng” – Ngữ văn 8

Đây là tác phẩm hiện đại của Mĩ thể hiện lòng cảm thông, sự sẻ chia của những người nghệ sĩ nghèo, ý nghĩa của tác phẩm nghệ thuật vì cuộc sống của con người mà hy sinh bản thân

.  GV có thể áp dụng kĩ thuật  “Động não”

* Vấn đề được tìm hiểu đưa ra trước tập thể lớp theo câu hỏi:

?Chi tiết cụ Bơ men và Xiu nhìn nhau không nói thể hiện điều gì?

– Trong thâm tâm cụ đang nghĩ đến cách vẽ chiếc lá cuối cùng để cứu sống Giôn xi

–  Im lặng: nói lên tấm lòng thương yêu lo lắng cho vận mệnh của Giôn xi.

?Tại sao tác giả không trực tiếp tả cảnh cụ Bơ men vẽ tranh?

– Việc làm âm thầm lặng lẽ đó thể hiện bản chất tốt đẹp của cụ Bơ men .

2.2.  Kĩ thuật chia nhóm

Khi tổ chức cho HS hoạt động theo nhóm, GV nên sử dụng nhiều cách chia nhóm khác nhau để gây hứng thú cho HS, đồng thời tạo cơ hội cho các em được học hỏi, giao lưu với nhiều bạn khác nhau trong lớp. Dưới đây là một số cách chia nhóm:

Chia nhóm theo số điểm danh, theo các màu sắc, cặp đôi theo bàn,  theo các loài hoa, các mùa trong năm,…:

– GV yêu cầu HS điểm danh từ 1 đến 4/5/6…(tùy theo số nhóm GV muốn có là 4,5 hay 6 nhóm,…); hoặc điểm danh theo các màu (xanh, đỏ, tím, vàng,…); hoặc điểm danh theo các loài hoa (hồng, lan, huệ, cúc,…); hay điểm danh theo các mùa (xuân, hạ, thu, đông,…)

– Yêu cầu các HS có cùng một số điểm danh hoặc cùng một mầu/cùng một loài hoa/cùng một mùa sẽ vào cùng một nhóm.

Ví dụ: “Khi dạy bài Chiếc lá cuối cùng”(T2), GV có thể cho HS thảo luận cặp đôi câu hỏi như sau:

? Nguyªn nh©n lµm Gi«n-xi khái bÖnh.

? ViÖc ®ã nãi lªn ®iÒu g×.

–  Søc sèng dÎo dai, bÒn bØ cña chiÕc l¸ ®· kÝch thÝch t×nh yªu sù sèng cña c«.

– Bµi häc: ch÷a bÖnh b»ng nghÞ lùc, t×nh yªu cuéc sèng, ®Êu tranh víi bÖnh tËt kÕt hîp víi thuèc men,…

2.3. Kĩ thuật “Khăn phủ bàn”.

– Là kĩ thuật tổ chức hoạt động học tập mang tính hợp tác kết hợp giữa hoạt động cá nhân và nhóm nhằm kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực, tăng cường tính độc lập, trách nhiệm cuả cá nhân HS, phát triển mô hình hợp tác giữa các HS.

 

– Thực hiện kĩ thuật “ Khăn phủ bàn” qua 2 giai đoạn:

+ Giai đoạn HS hoạt động độc lập: Các thành viên trong nhóm ngồi vào vị trí như hình vẽ, hoạt động tư duy tập trung vào câu hỏi (hoặc chủ đề,…), sau đó trình bày ý kiến của bản thân vào ô quy định trong “khăn phủ bàn” độc lập tương đối với các thành viên khác.

+ Giai đoạn HS hoạt động tương tác: Các thành viên chia sẻ và thảo luận các câu trả lời, sau đó viết ý kiến chung của cả nhóm vào ô giữa tấm khăn phủ bàn.

+Ví  dụ 2: Ứng dụng “Kĩ thuật khăn phủ bàn” khi dạy bài “Chiếc lá cuối cùng” (Tiết 2)

? Vì sao gọi chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác nghệ thuật

– Nã rÊt ®Ñp, rÊt gièng l¸ thËt, cuèng l¸ mµu xanh sÉm, r×a l¸ h×nh r¨ng c­a ®· nhuèm mµu vµng óa, c¶ Gi«n-xi vµ Xiu ®Òu kh«ng nhËn ra.

– Nã ®· gãp phÇn cøu sèng 1 con ng­êi , ®Èy lui ¸c bÖnh

– Nã ®­îc hoµn thµnh trong mét hoµn c¶nh kh¾c nghiÖt

– Nã ®­îc t¹o ra b»ng chÝnh sinh m¹ng cña ng­êi vÏ nã, b»ng t×nh yªu th­¬ng bao la, lßng hi sinh cao th­îng  nã lµ kiÖt t¸c v× ®· h­íng tíi vµ phôc vô cuéc sèng con ng­êi. .(nghệ thuật vị nhân sinh)

2.4. Kĩ thuật đặt câu hỏi

– Trong dạy học theo PP cùng tham gia, GV thường phải sử dụng câu hỏi để gợi mở, dẫn dắt HS tìm hiểu, khám phá thông tin, kiến thức, kĩ năng mới, để đánh giá kết quả học tập của HS; HS cũng phải sử dụng câu hỏi để hỏi lại, hỏi thêm GV và các HS khác về những ND bài học chưa sáng tỏ.

– Sử dụng câu hỏi có hiệu quả đem lại sự hiểu biết lẫn nhau giữa HS -GV và HS -HS. Kĩ năng đặt câu hỏi càng tốt thì mức độ tham gia của HS càng nhiều; HS sẽ học tập tích cực hơn.

– Mục đích sử dụng câu hỏi trong dạy học là để:

+Kích thích, dẫn dắt HS suy nghĩ, khám phá tri thức mới, tạo đ/k cho HS tham

gia vào quá trình dạy học

+Kiểm tra, đánh giá KT, KN của HS và sự quan tâm, hứng thú của các em đối với ND học tập

+Thu thập, mở rộng thông tin, kiến thức

– Khi đặt câu hỏi cần đảm bảo các yêu cầu sau:

+ Câu hỏi phải liên quan đến việc thực hiện mục tiêu bài học

+ Ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu

+ Đúng lúc, đúng chỗ

+ Phù hợp với trình độ HS

+ Kích thích suy nghĩ của HS

+ Phù hợp với thời gian thực tế

+ Sắp xếp thep trình tự từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp.

+ Không ghép nhiều câu hỏi thành một câu hỏi móc xính

+ Không hỏi nhiều vấn đề cùng một lúc

Ví dụ: Khi dạy bài Chiếc lá cuối cùng, gv có thế đặt câu hỏi phù hợp với trình độ HS (Khá, giỏi, TB, Yếu)

Đối với HS khá, giỏi:

? T¹i sao sau khi nghe Xiu kÓ chuyÖn vÒ c¸i chÕt cña cô B¬-men, t¸c gi¶ kh«ng ®Ó Gi«n-xi cã th¸i ®é g×.

– C¸ch kÕt thóc nh­ vËy truyÖn sÏ cã d­ ©m, ®Ó l¹i trong lßng ng­êi ®äc nhiÒu suy nghÜ vµ nh÷ng dù ®o¸n, nhận xét về viÖc lµm  cao c¶ cña cô B¬-men .

? Em hiểu như thế nào về nghệ thuật đảo ngược tình huống 2 lần.

– Gi«n-xi cø ngµy mét tiÕn dÇn ®Õn c¸i chÕt. Nh­ng t×nh huèng bçng ®¶o ng­îc vµo lóc truyÖn gÇn kÕt thóc, Gi«n-xi trë l¹i víi lßng yªu ®êi, bÖnh t×nh tho¸t c¬n nguy hiÓm

– Cô B¬-men ®ang khoÎ m¹nh, ch¼ng ai ngê ®Õn c¸i chÕt cña cô  ®­îc th«ng b¸o còng vµo lóc truyÖn gÇn kÕt thóc

Đối với HS TB, Yếu:

? Cô ®· vÏ bøc tranh trong hoµn c¶nh nh­ thÕ nµo.

– VÏ ©m thÇm, bÝ mËt trong ®ªm m­a giã, l¹nh buèt.

? Cô ph¶i tr¶ gi¸ nh­ thÕ nµo cho bøc vÏ chiÕc l¸ ®ã.

– Cô bÞ viªm phèi nÆng vµ ®· chÕt v× s­ng phæi

2.5. Kĩ thuật “trình bày một phút

Đây là kĩ thuật tạo cơ hội cho HS tổng kết lại kiến thức đã học và đặt những câu hỏi về những điều còn băn khoăn, thắc mắc bằng các bài trình bày ngắn gọn và cô đọng với các bạn cùng lớp. Các câu hỏi cũng như các câu trả lời HS đưa ra sẽ giúp củng cố quá trình học tập của các em và cho GV thấy được các em đã hiểu vấn đề như thế nào. Kĩ thuật này có thể tiến hành như sau:

– Cuối tiết học (thậm chí giữa tiết học), GV yêu cầu HS suy nghĩ, trả lời các câu

hỏi sau: Điều quan trọng nhất các em học đuợc hôm nay là gì? Theo các em, vấn đề gì

là quan trọng nhất mà chưa được giải đáp?…

– HS suy nghĩ và viết ra giấy. Các câu hỏi của HS có thể dưới nhiều hình thức khác nhau.

– Mỗi HS trình bày trước lớp trong thời gian 1 phút về những điều các em đã học được và những câu hỏi các em muốn được giải đáp hay những vấn đề các em muốn được tiếp tục tìm hiểu thêm.

Ví dụ: Khi dạy bài Chiêc lá cuối cùng phần củng cố bài học , giáo viên có thể cho HS trình bày một phút câu hỏi như sau:

?Từ bøc tranh trong truyÖn, h·y ®ãng vai Gi«n-xi kÓ l¹i t©m tr¹ng cña m×nh khi nh×n thÊy chiÕc l¸ thường xuân cuối cïng kh«ng bÞ rông.

  1. Kế hoạch thực hiện:
  2. Viết nội dung chuyên đề:

– Thời gian: Từ ngày 15 tháng 9 đến ngày 25 tháng 9 năm 2018.

– Người thực hiện: Đ/c Thảo.

  1. Dạy thể nghiệm chuyên đề:

– Tiết 1:  Đ/c Nguyễn Thị ThắmTiết 20:  Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội – lớp 8C (dạy ngày 27/09/2018).

Tiết 2:  Đ/c Phùng Thị Thảo: Tiết 33: Chiếc lá cuối cùng  (tiết 2)- Lớp 8A (dạy ngày 19/10/2018).

  1. Đánh giá kết quả chuyên đề: Ngày 23 tháng 10 năm 2018, sau 2 tiết dạy thể nghiệm.

V/  Kết luận

Trên đây là các kỹ thuật dạy học tích cực được triển khai trong tài liệu tập huấn giáo viên: Dạy học, kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn cấp THCS. Với các hình thức vận dụng kỹ thuật dạy học phù hợp trong từng bài, từng phần, phần nào đã giúp HS nắm bắt kiến thức nhanh hơn.

Trong quá trình thực hiện, ở kỹ thuật này hay kỹ thuật khác có thể có lúc dễ thực hiện, không tốn kém, sử dụng được hiệu ứng cộng hưởng, huy đông tối đa trí tuệ của tập thể, huy động được nhiều ý kiến, tạo diều kiện cho nhiều học sinh tham gia. Song, có lúc, kỹ thuật này hay kỹ thuật khác có thể đi lạc đề, mất thời gian nhiều trong việc chọn các kiến thức thích hợp.Có thể có một số học sinh tích cực nhưng lại có học sinh thụ động. Vì thế tuỳ từng tiết học, từng kiểu bài, giáo viên vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cực cho phù hợp.

Quảng Phương, ngày 24 tháng 9 năm 2018

Người thực hiện lý thuyÕt:

 

 

                                                                                         Phùng Thị Thảo

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ngµy so¹n: 13/10/2018         

Ngµy d¹y:  19/10/2018

 

TIẾT 33:     chiÕc l¸ cuèi cïng (tiết 2)

                                                                        (O-Hen ri)

 

  1. Môc tiªu bài học:

1.Về kiến thức:

– Häc sinh kh¸m ph¸ vµi nÐt c¬ b¶n nghÖ thuËt truyÖn ng¾n cña nhµ v¨n OHen-ri, rung ®éng tr­íc c¸i hay, c¸i ®Ñp vµ lßng c¶m th«ng cña t¸c gi¶ ®èi víi nh÷ng nçi bÊt h¹nh cña ng­êi nghÌo.

-TÝch hîp víi ch­¬ng tr×nh dÞa ph­¬ng phÇn tiÕng ViÖt vµ TLV kiÓu bµi v¨n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m.

  1. Về kĩ năng:

– RÌn c¸c kÜ n¨ng ®äc, kÓ chuþÖn diÔn c¶m, ph©n tÝch c¸c nh©n vËt vµ t×nh huèng truyÖn.

  1. Về thái độ:

– Gi¸o dôc lßng yªu th­¬ng, sù c¶m  th«ng vµ nghÞ lùc sèng.

  1. Chuẩn bị
  2. GV: Giáo án. Tham kh¶o tËp truyÖn ng¾n cña O Hen-ri, ¶nh ch©n dung O Hen-ri., bài giảng Power point, phiếu thảo luận nhóm, màn hình tivi.
  3. HS: Trả lời các câu hỏi vào vở soạn.

III. Tiến trình dạy học:

  1. Tæ chøc líp:
  2. KiÓm tra bµi cò.

? H·y nªu mét vµi nÐt vÒ nhµ v¨n O. Hen- ri vµ t¸c phÈm : ChiÕc l¸ cuèi cïng.

? H·y ph©n tÝch diÔn biÕn t©m tr¹ng cña nh©n vËt Gi«n- xi trong truyÖn : ChiÕc l¸ cuèi cïng.

  1. 3. Bµi míi.

Trong lúc Giôn-xi hoàn toàn tuyệt vọng chờ đợi cái chết đang đến thì điều kì diệu nào đã đến với cô? Kết cục của truyện ngắn như thế nào? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu tiếp về nhân vật Giôn-xi

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cñaHS
 

 

 

 

 

? Sau ®ªm m­a giã d÷ déi, c« ph¸t hiÖn ra ®iÒu g×.

? T©m tr¹ng cña c« nh­ thÕ nµo.

 

– Tæ chøc häc sinh th¶o luËn cặp đôi

? Nguyªn nh©n lµm Gi«n-xi khái bÖnh.

? ViÖc ®ã nãi lªn ®iÒu g×.

* Søc sèng dÎo dai, bÒn bØ cña chiÕc l¸ ®· kÝch thÝch t×nh yªu sù sèng cña c«.

– Bµi häc: ch÷a bÖnh b»ng nghÞ lùc, t×nh yªu cuéc sèng, ®Êu tranh víi bÖnh tËt kÕt hîp víi thuèc men,…

– Liªn hÖ víi 1 vËn ®éng viªn thÕ giíi b»ng t×nh yªu thÓ thao ®· chiÕn th¾ng bÖnh ung th­ (An xoong vËn ®éng viªn ®ua xe ®¹p cña MÜ)

 

? Sù thËt vÒ chiÕc l¸ cßn liªn quan ®Õn nh©n vËt nµo.

? Cô ®­îc giíi thiÖu ë phÇn tãm t¾t nh­ thÕ nµo

? PhÇn ®Çu ®o¹n trÝch cho thÊy cô cã th¸i ®é nh­ thÕ nµo

* Cô lµ ng­êi giµu lßng yªu th­¬ng, lo l¾ng cho Gi«n-xi vµ cã lÏ ®ang nghÜ ®Õn c¸ch vÏ chiÕc l¸ cuèi cïng ®Ó cøu Gi«n-xi .

? Cô ®· vÏ bøc tranh trong hoµn c¶nh nh­ thÕ nµo.

 

 

 

 

? Cô ph¶i tr¶ gi¸ nh­ thÕ nµo cho bøc vÏ chiÕc l¸ ®ã.

 

? Em thÊy cô lµ ng­êi nh­ thÕ nµo

 

 

? Cã thÓ gäi bøc tranh ®ã lµ kiÖt t¸c v× sao.

GV tổ chức pp dạy học kỹ thuật khăn phủ bàn yªu cÇu häc sinh ghi vµo phiÕu häc tËp: chiÕc l¸ lµ 1 kiÖt t¸c v×:

+ H×nh thøc

+ Môc ®Ých

+ Hoµn c¶nh vÏ

+ Sù tr¶ gi¸

– Häc sinh ®iÒn phiÕu, gi¸o viªn kiÓm tra ®¸nh gi¸(trªn m¸y chiÕu).

GV bình: Bøc tranh cña cô lµ mét kiÕt t¸c v× d· h­íng tíi vµ phôc vô cuéc sèng cña con ng­êi.

? T¹i sao sau khi nghe Xiu kÓ chuyÖn vÒ c¸i chÕt cña cô B¬-men, t¸c gi¶ kh«ng ®Ó Gi«n-xi cã th¸i ®é g×.

 

 

 

 

?Đọc truyện em thấy được nét đặc sắc nào về nghệ thuật?

 

? Phân tích nghệ thuật ®¶o ng­îc t×nh huèng 2 lÇn? (HSG)

 

? T¸c dông cña viÖc ®¶o ng­îc t×nh huèng 2 lÇn?

* §¶o ng­îc t×nh huèng 2 lÇn g©y bÊt ngê vµ høng thó, xóc ®éng cho ng­êi ®äc

? Khái quát giá trị nội dung của VB

? Bµi häc cho b¶n th©n.

 

BT2: ? Em hiÓu thÕ nµo vÒ nghÖ thuËt ch©n chÝnh. (HSG)

? Em hiÓu g× vÒ tµi n¨ng cña nhµ v¨n O. Hen-ri

 Vận dụng:

? Từ bøc tranh trong truyÖn, h·y ®ãng vai Gi«n-xi kÓ l¹i t©m tr¹ng cña m×nh khi nh×n thÊy chiÕc l¸ thường xuân cuối cïng kh«ng bÞ rông.(HS K-G))

II. ĐỌC-TÌM HIỂU CHI TIẾT

1) Nh©n vËt Xiu

2. DiÔn biÕn t©m tr¹ng cña Gi«n-xi.

a. Giôn-xi đợi cái chết:

b. Giôn-xi vượt qua cái chết:

– ChiÕc l¸ vÉn cßn

– Ng¹c nhiªn, nh×n nã håi l©u, gäi Xiu quÊy ch¸o, muèn uèng chót r­îu, muèn vÏ, h«m sau th× hoµn toµn qua c¬n nguy hiÓm  c« ®· muèn sèng, ®· vui vµ ®· sèng

– C« kh©m phôc sù gan gãc, kiªn c­êng søc sèng m·nh liÖt, bÒn bØ cña chiÕc l¸ nã ®· chèng chäi víi giã tuyÕt, thiªn nhiªn kh¾c nghiÖt, b¸m lÊy cuéc sèng kh«ng chÞu rông xuèng tr¸i ng­îc víi ý ®Þnh bu«ng xu«i, yÕu ®uèi cña m×nh. Nã ®· ®em l¹i nhiÖt t×nh tuæi trÎ cho c«, chÝnh c« ®· tù ch÷a bÖnh cho m×nh b»ng chiÕc l¸, b»ng sù thay ®æi tinh thÇn.

 

 

 

3. Cô ho¹ sÜ B¬-men

– §ã lµ mét ho¹ sÜ ®· ngoµi 60 tuæi, r©u xåm, kiÕm sèng b»ng c¸ch ngåi lµm mÉu vÏ cho c¸c ho¹ sÜ trÎ. Cô m¬ ­íc vÏ mét kiÖt t¸c nh­ng ®· 40 n¨m nay vÉn ch­a thùc hiÖn ®­îc.

– Sî sÖt ngã ra ngoµi cöa sæ, nh×n c©y th­êng xu©n, nh×n nhau ch¼ng nãi n¨ng g×.

Cô ®ang lo l¾ng cho Gi«n-xi vµ cã lÏ trong th©m t©m ®ang nghÜ ®Õn chiÕc l¸ ®Ó cøu sèng Gi«n-xi

 

– VÏ ©m thÇm, bÝ mËt trong ®ªm m­a giã, l¹nh buèt.

– Ng­êi ta t×m thÊy 1 chiÕc ®Ìn b·o cßn th¾p s¸ng, 1 chiÕc thang ®· bÞ l«i ra khái chç ®Ó cña nã, vµi chiÕc bót l«ng r¬i vung v·i, b¶ng pha mµu xanh vµng trén lÉn.

– Cô bÞ viªm phèi nÆng vµ ®· chÕt v× s­ng phæi.

– Häc sinh kh¸i qu¸t

+ Cô thËt lµ cao th­îng, quªn m×nh v× ng­êi kh¸c, l¹i cø l¼ng lÆng mµ lµm kh«ng hÒ hÐ r¨ng cho ai biÕt.

Häc sinh th¶o luËn

– Nã rÊt ®Ñp, rÊt gièng l¸ thËt, cuèng l¸ mµu xanh sÉm, r×a l¸ h×nh r¨ng c­a ®· nhuèm mµu vµng óa, c¶ Gi«n-xi vµ Xiu ®Òu kh«ng nhËn ra.

– Nã ®· gãp phÇn cøu sèng 1 con ng­êi , ®Èy lui ¸c bÖnh

– Nã ®­îc hoµn thµnh trong mét hoµn c¶nh kh¾c nghiÖt

– Nã ®­îc t¹o ra b»ng chÝnh sinh m¹ng cña ng­êi vÏ nã, b»ng t×nh yªu th­¬ng bao la, lßng hi sinh cao th­îng  nã lµ kiÖt t¸c v× ®· h­íng tíi vµ phôc vô cuéc sèng con ng­êi. .(nghệ thuật vị nhân sinh)

 

Häc sinh th¶o luËn căp đôi tr×nh bµy

– C¸ch kÕt thóc nh­ vËy truyÖn sÏ cã d­ ©m, ®Ó l¹i trong lßng ng­êi ®äc nhiÒu suy nghÜ vµ nh÷ng dù ®o¸n, nhận xét về viÖc lµm  cao c¶ cña cô B¬-men

III. TỔNG KẾT

1.Nghệ thuật.

– Dàn dựng cốt truyện chu đáo, các tình tiết được sắp xếp hứng thú đối với độc giả.

– Nghệ thuật kể chuyện đảo ngược tình huống hai lần, tạo sự hấp dẫn cho thiên truyện.

+ Gi«n-xi cø ngµy mét tiÕn dÇn ®Õn c¸i chÕt. Nh­ng t×nh huèng bçng ®¶o ng­îc vµo lóc truyÖn gÇn kÕt thóc, Gi«n-xi trë l¹i víi lßng yªu ®êi, bÖnh t×nh tho¸t c¬n nguy hiÓm

+ Cô B¬-men ®ang khoÎ m¹nh, ch¼ng ai ngê ®Õn c¸i chÕt cña cô  ®­îc th«ng b¸o còng vµo lóc truyÖn gÇn kÕt thóc

2. Nội dung

– Chiếc lá cuối cùng là câu chuyện cảm động về tình yêu giữa những người nghệ sĩ nghèo. Qua đó, tác giả thể hiện quan niệm của mình về mục đích của sáng tạo nghệ thuật.

IV. LUYỆN TẬP

BT2

– NghÖ thuËt ch©n chÝnh ®­îc t¹o ra tõ t×nh yªu th­¬ng con ng­êi .

– NghÖ thuËt ch©n chÝnh lµ nghÖ thuËt v× con ng­êi.

– Yªu th­¬ng quÝ träng ng­êi nghÌo khæ

– Tµi viÕt truyÖn víi nh÷ng kÕt thóc ®éc ®¸o bÊt ngê. (gièng víi An-dec-xen ®ång c¶m víi ng­êi nghÌo khæ)

( Häc sinh kÓ chuyÖn theo suy nghĩ đúng vai nhân vật của mình để kể)

  1. Củng cố: GV củng cố lại những kiến thức cơ bản của tiết học
  2. Dặn dò: – Học bài cũ: HS nắm được những kiến thức sau:

+ Kiệt tác của cụ Bơ-men

+ Tình yêu thương của Xiu

– Soạn bài: Chương trình đại phương phần tiếng Việt (Sưu tầm một số  thơ ca có sử dụng từ ngữ địa phương chỉ người có quan hệ ruột thịt)

* Rót kinh nghiÖm:

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

   .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ngµy so¹n: 13/10/2018         

Ngµy d¹y:  19/10/2018

 

TIẾT 33:     chiÕc l¸ cuèi cïng (tiết 2)

                                                                        (O-Hen ri)

 

  1. Môc tiªu bài học:

1.Về kiến thức:

– Häc sinh kh¸m ph¸ vµi nÐt c¬ b¶n nghÖ thuËt truyÖn ng¾n cña nhµ v¨n OHen-ri, rung ®éng tr­íc c¸i hay, c¸i ®Ñp vµ lßng c¶m th«ng cña t¸c gi¶ ®èi víi nh÷ng nçi bÊt h¹nh cña ng­êi nghÌo.

-TÝch hîp víi ch­¬ng tr×nh dÞa ph­¬ng phÇn tiÕng ViÖt vµ TLV kiÓu bµi v¨n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m.

  1. Về kĩ năng:

– RÌn c¸c kÜ n¨ng ®äc, kÓ chuþÖn diÔn c¶m, ph©n tÝch c¸c nh©n vËt vµ t×nh huèng truyÖn.

  1. Về thái độ:

– Gi¸o dôc lßng yªu th­¬ng, sù c¶m  th«ng vµ nghÞ lùc sèng.

  1. Chuẩn bị
  2. GV: Giáo án. Tham kh¶o tËp truyÖn ng¾n cña O Hen-ri, ¶nh ch©n dung O Hen-ri., bài giảng Power point, phiếu thảo luận nhóm, màn hình tivi.
  3. HS: Trả lời các câu hỏi vào vở soạn.

III. Tiến trình dạy học:

  1. Tæ chøc líp:
  2. KiÓm tra bµi cò.

? H·y nªu mét vµi nÐt vÒ nhµ v¨n O. Hen- ri vµ t¸c phÈm : ChiÕc l¸ cuèi cïng.

? H·y ph©n tÝch diÔn biÕn t©m tr¹ng cña nh©n vËt Gi«n- xi trong truyÖn : ChiÕc l¸ cuèi cïng.

  1. 3. Bµi míi.

Trong lúc Giôn-xi hoàn toàn tuyệt vọng chờ đợi cái chết đang đến thì điều kì diệu nào đã đến với cô? Kết cục của truyện ngắn như thế nào? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu tiếp về nhân vật Giôn-xi

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cñaHS
 

 

 

 

 

? Sau ®ªm m­a giã d÷ déi, c« ph¸t hiÖn ra ®iÒu g×.

? T©m tr¹ng cña c« nh­ thÕ nµo.

 

– Tæ chøc häc sinh th¶o luËn cặp đôi

? Nguyªn nh©n lµm Gi«n-xi khái bÖnh.

? ViÖc ®ã nãi lªn ®iÒu g×.

* Søc sèng dÎo dai, bÒn bØ cña chiÕc l¸ ®· kÝch thÝch t×nh yªu sù sèng cña c«.

– Bµi häc: ch÷a bÖnh b»ng nghÞ lùc, t×nh yªu cuéc sèng, ®Êu tranh víi bÖnh tËt kÕt hîp víi thuèc men,…

– Liªn hÖ víi 1 vËn ®éng viªn thÕ giíi b»ng t×nh yªu thÓ thao ®· chiÕn th¾ng bÖnh ung th­ (An xoong vËn ®éng viªn ®ua xe ®¹p cña MÜ)

 

? Sù thËt vÒ chiÕc l¸ cßn liªn quan ®Õn nh©n vËt nµo.

? Cô ®­îc giíi thiÖu ë phÇn tãm t¾t nh­ thÕ nµo

? PhÇn ®Çu ®o¹n trÝch cho thÊy cô cã th¸i ®é nh­ thÕ nµo

* Cô lµ ng­êi giµu lßng yªu th­¬ng, lo l¾ng cho Gi«n-xi vµ cã lÏ ®ang nghÜ ®Õn c¸ch vÏ chiÕc l¸ cuèi cïng ®Ó cøu Gi«n-xi .

? Cô ®· vÏ bøc tranh trong hoµn c¶nh nh­ thÕ nµo.

 

 

 

 

? Cô ph¶i tr¶ gi¸ nh­ thÕ nµo cho bøc vÏ chiÕc l¸ ®ã.

 

? Em thÊy cô lµ ng­êi nh­ thÕ nµo

 

 

? Cã thÓ gäi bøc tranh ®ã lµ kiÖt t¸c v× sao.

GV tổ chức pp dạy học kỹ thuật khăn phủ bàn yªu cÇu häc sinh ghi vµo phiÕu häc tËp: chiÕc l¸ lµ 1 kiÖt t¸c v×:

+ H×nh thøc

+ Môc ®Ých

+ Hoµn c¶nh vÏ

+ Sù tr¶ gi¸

– Häc sinh ®iÒn phiÕu, gi¸o viªn kiÓm tra ®¸nh gi¸(trªn m¸y chiÕu).

GV bình: Bøc tranh cña cô lµ mét kiÕt t¸c v× d· h­íng tíi vµ phôc vô cuéc sèng cña con ng­êi.

? T¹i sao sau khi nghe Xiu kÓ chuyÖn vÒ c¸i chÕt cña cô B¬-men, t¸c gi¶ kh«ng ®Ó Gi«n-xi cã th¸i ®é g×.

 

 

 

 

?Đọc truyện em thấy được nét đặc sắc nào về nghệ thuật?

 

? Phân tích nghệ thuật ®¶o ng­îc t×nh huèng 2 lÇn? (HSG)

 

? T¸c dông cña viÖc ®¶o ng­îc t×nh huèng 2 lÇn?

* §¶o ng­îc t×nh huèng 2 lÇn g©y bÊt ngê vµ høng thó, xóc ®éng cho ng­êi ®äc

? Khái quát giá trị nội dung của VB

? Bµi häc cho b¶n th©n.

 

BT2: ? Em hiÓu thÕ nµo vÒ nghÖ thuËt ch©n chÝnh. (HSG)

? Em hiÓu g× vÒ tµi n¨ng cña nhµ v¨n O. Hen-ri

 Vận dụng:

? Từ bøc tranh trong truyÖn, h·y ®ãng vai Gi«n-xi kÓ l¹i t©m tr¹ng cña m×nh khi nh×n thÊy chiÕc l¸ thường xuân cuối cïng kh«ng bÞ rông.(HS K-G))

II. ĐỌC-TÌM HIỂU CHI TIẾT

1) Nh©n vËt Xiu

2. DiÔn biÕn t©m tr¹ng cña Gi«n-xi.

a. Giôn-xi đợi cái chết:

b. Giôn-xi vượt qua cái chết:

– ChiÕc l¸ vÉn cßn

– Ng¹c nhiªn, nh×n nã håi l©u, gäi Xiu quÊy ch¸o, muèn uèng chót r­îu, muèn vÏ, h«m sau th× hoµn toµn qua c¬n nguy hiÓm  c« ®· muèn sèng, ®· vui vµ ®· sèng

– C« kh©m phôc sù gan gãc, kiªn c­êng søc sèng m·nh liÖt, bÒn bØ cña chiÕc l¸ nã ®· chèng chäi víi giã tuyÕt, thiªn nhiªn kh¾c nghiÖt, b¸m lÊy cuéc sèng kh«ng chÞu rông xuèng tr¸i ng­îc víi ý ®Þnh bu«ng xu«i, yÕu ®uèi cña m×nh. Nã ®· ®em l¹i nhiÖt t×nh tuæi trÎ cho c«, chÝnh c« ®· tù ch÷a bÖnh cho m×nh b»ng chiÕc l¸, b»ng sù thay ®æi tinh thÇn.

 

 

 

3. Cô ho¹ sÜ B¬-men

– §ã lµ mét ho¹ sÜ ®· ngoµi 60 tuæi, r©u xåm, kiÕm sèng b»ng c¸ch ngåi lµm mÉu vÏ cho c¸c ho¹ sÜ trÎ. Cô m¬ ­íc vÏ mét kiÖt t¸c nh­ng ®· 40 n¨m nay vÉn ch­a thùc hiÖn ®­îc.

– Sî sÖt ngã ra ngoµi cöa sæ, nh×n c©y th­êng xu©n, nh×n nhau ch¼ng nãi n¨ng g×.

Cô ®ang lo l¾ng cho Gi«n-xi vµ cã lÏ trong th©m t©m ®ang nghÜ ®Õn chiÕc l¸ ®Ó cøu sèng Gi«n-xi

 

– VÏ ©m thÇm, bÝ mËt trong ®ªm m­a giã, l¹nh buèt.

– Ng­êi ta t×m thÊy 1 chiÕc ®Ìn b·o cßn th¾p s¸ng, 1 chiÕc thang ®· bÞ l«i ra khái chç ®Ó cña nã, vµi chiÕc bót l«ng r¬i vung v·i, b¶ng pha mµu xanh vµng trén lÉn.

– Cô bÞ viªm phèi nÆng vµ ®· chÕt v× s­ng phæi.

– Häc sinh kh¸i qu¸t

+ Cô thËt lµ cao th­îng, quªn m×nh v× ng­êi kh¸c, l¹i cø l¼ng lÆng mµ lµm kh«ng hÒ hÐ r¨ng cho ai biÕt.

Häc sinh th¶o luËn

– Nã rÊt ®Ñp, rÊt gièng l¸ thËt, cuèng l¸ mµu xanh sÉm, r×a l¸ h×nh r¨ng c­a ®· nhuèm mµu vµng óa, c¶ Gi«n-xi vµ Xiu ®Òu kh«ng nhËn ra.

– Nã ®· gãp phÇn cøu sèng 1 con ng­êi , ®Èy lui ¸c bÖnh

– Nã ®­îc hoµn thµnh trong mét hoµn c¶nh kh¾c nghiÖt

– Nã ®­îc t¹o ra b»ng chÝnh sinh m¹ng cña ng­êi vÏ nã, b»ng t×nh yªu th­¬ng bao la, lßng hi sinh cao th­îng  nã lµ kiÖt t¸c v× ®· h­íng tíi vµ phôc vô cuéc sèng con ng­êi. .(nghệ thuật vị nhân sinh)

 

Häc sinh th¶o luËn căp đôi tr×nh bµy

– C¸ch kÕt thóc nh­ vËy truyÖn sÏ cã d­ ©m, ®Ó l¹i trong lßng ng­êi ®äc nhiÒu suy nghÜ vµ nh÷ng dù ®o¸n, nhận xét về viÖc lµm  cao c¶ cña cô B¬-men

III. TỔNG KẾT

1.Nghệ thuật.

– Dàn dựng cốt truyện chu đáo, các tình tiết được sắp xếp hứng thú đối với độc giả.

– Nghệ thuật kể chuyện đảo ngược tình huống hai lần, tạo sự hấp dẫn cho thiên truyện.

+ Gi«n-xi cø ngµy mét tiÕn dÇn ®Õn c¸i chÕt. Nh­ng t×nh huèng bçng ®¶o ng­îc vµo lóc truyÖn gÇn kÕt thóc, Gi«n-xi trë l¹i víi lßng yªu ®êi, bÖnh t×nh tho¸t c¬n nguy hiÓm

+ Cô B¬-men ®ang khoÎ m¹nh, ch¼ng ai ngê ®Õn c¸i chÕt cña cô  ®­îc th«ng b¸o còng vµo lóc truyÖn gÇn kÕt thóc

2. Nội dung

– Chiếc lá cuối cùng là câu chuyện cảm động về tình yêu giữa những người nghệ sĩ nghèo. Qua đó, tác giả thể hiện quan niệm của mình về mục đích của sáng tạo nghệ thuật.

IV. LUYỆN TẬP

BT2

– NghÖ thuËt ch©n chÝnh ®­îc t¹o ra tõ t×nh yªu th­¬ng con ng­êi .

– NghÖ thuËt ch©n chÝnh lµ nghÖ thuËt v× con ng­êi.

– Yªu th­¬ng quÝ träng ng­êi nghÌo khæ

– Tµi viÕt truyÖn víi nh÷ng kÕt thóc ®éc ®¸o bÊt ngê. (gièng víi An-dec-xen ®ång c¶m víi ng­êi nghÌo khæ)

( Häc sinh kÓ chuyÖn theo suy nghĩ đúng vai nhân vật của mình để kể)

  1. Củng cố: GV củng cố lại những kiến thức cơ bản của tiết học
  2. Dặn dò: – Học bài cũ: HS nắm được những kiến thức sau:

+ Kiệt tác của cụ Bơ-men

+ Tình yêu thương của Xiu

– Soạn bài: Chương trình đại phương phần tiếng Việt (Sưu tầm một số  thơ ca có sử dụng từ ngữ địa phương chỉ người có quan hệ ruột thịt)

* Rót kinh nghiÖm:

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

   .